İşyerinde Kamera ve Görüntü Analizi İçin Çalışan Aydınlatma Metni Rehberiİşyeri kamera aydınlatma metni ve KVKK uyumunda işveren yükümlülükleri, yapay zekâ desteği ve uygulanabilir öneriler.

Türkiye’de işyerlerinde kamera kullanımı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve ilgili yönetmeliklerle düzenlenmektedir. Kameralar, çalışanların sağlık, güvenlik veya iş süreçlerinin izlenmesi amacıyla kullanılabilir ancak kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği prensiplerine uyulmalıdır.

İşverenler, çalışanların açık rızası olmadan özel hayatı ve kişisel gizliliği ihlal edecek şekilde izleme yapamaz. Aynı zamanda kayıtların amacıyla sınırlı kullanılması, gereksiz veri kaydından kaçınılması ve saklama süresinin belirlenmesi zorunludur.

• Kamera kullanımı sadece iş sağlığı, güvenliği ve iş organizasyonu amaçlarıyla sınırlı olmalıdır.
• Çalışanlara aydınlatma yapılmalı, kamera sisteminin varlığı ve kullanımı açıkça bildirilmelidir.
• Özel hayatın ihlali ve gizlilik esaslarına dikkat edilmeli, kişisel veri gerekliliği prensipleri uygulanmalıdır.

Kamera sistemi kurulmadan önce çalışanların bilgilendirilmesi ve onaylarının alınması gerekir. İşyerinde görünür yerlere kamera kayıtlarının varlığını gösteren uyarı tabelaları asılmalıdır.

Kamera yerleşiminde özel yaşam alanları ve çalışma ortamları arasında ayrım gözetilmeli, kameralı alanların sınırları net belirlenmelidir. Kayıtların saklama süresi faaliyet sonrasını aşmayacak şekilde planlanmalıdır.

• Bilgilendirme ve aydınlatma metni hazırlanarak çalışanlara iletilmelidir.
• Kayıt alanları ve kamera sayısı ihtiyaca uygun optimize edilmelidir.
• Saklama süreleri mevzuata göre düzenlenmeli, periyodik imha sağlanmalıdır.

Görüntü analizi ve yapay zekâ, güvenlik anlarını hızlı tespit, kanıt kaydı oluşturarak çalışma ortamının takibini ve denetimini kolaylaştırır. Örneğin, KKD kullanım tespiti, yasaklı alan ihlali, düşme ya da yangın durumları gibi kritik olaylarda anlık uyarı sağlar.

Sürekli izleme ve raporlama mekanizması insan faktörünü tamamlar, cihazların objektif veri üretmesini sağlar. Ancak yapay zekâ sistemleri karar destek aracı olup insan denetimi ve değerlendirmesinin yerini tamamen almaz.

• Kesintisiz kayıt ve olay bazlı alarm oluşturma imkânı.
• Performans ve uyumluluk raporlarının otomatik hazırlanması.
• Son kararların ve müdahalelerin insan denetimine bırakılması.

KVKK kapsamında yapılacak aydınlatma metninde; kameraların hangi amaçla kullanıldığı, hangi verilerin kaydedildiği, bu verilerin kimlerle paylaşıldığı ve saklama süresi gibi bilgiler açık şekilde sunulmalıdır. Ayrıca mümkün olduğunca kimlik belirleyici veriler anonimleştirilmeli ya da kimliksiz analiz tercih edilmelidir.

Çalışanların veri hakları saklı tutulmalı, kişisel verilerin korunması prensiplerine tam uyum sağlanmalıdır. Veri güvenliği önlemleri ve erişim yetkilendirmeleri sıkı şekilde düzenlenmelidir.

• Aydınlatma metni anlaşılır, açık ve kolay erişilebilir olmalıdır.
• Veri toplama amacıyla sınırlandırma ve amaca uygun analiz yapılmalıdır.
• Saklama süreleri mevzuata uygun kısa tutulmalı, zamanında imha edilmeli.

İşyerinde kamera kurulumu planlanırken önce mevzuat ve iş ihtiyaçları tespit edilmelidir. Çalışanlara yazılı ve sözlü bilgilendirme yapılmalı, olası itiraz ve sorular takip edilmelidir.

Kamera alanları ve kayıt amaçları belirlenip kayıt sistemleri teknik olarak yapılandırılmalıdır. Aydınlatma metni hazırlanmalı ve sürekli güncellenmelidir.

Saklama süreleri takip edilmeli, kayıtlar düzenli olarak denetlenmeli ve gereksiz veriler zamanında imha edilmelidir.

Yapay zekâ analizleri düzenli raporlar halinde ilgili İSG birimine sunulmalı, kritik olaylarda insan müdahalesi sağlanmalıdır.

• Mevzuat ve iş ihtiyaçlarını belirleyin.
• Çalışanları kapsamlı şekilde aydınlatın ve bilgilendirin.
• Kamera alanlarını ve kayıt amaçlarını netleştirin.
• Kayıt ve analiz sistemlerini kurun, teknik destek sağlayın.
• Saklama ve imha prosedürleri oluşturun.
• Yapay zekâ destekli raporlama sistemini devreye alın.
• Olaylarda insan denetimini ve müdahalesini ihmal etmeyin.

Kamera sistemlerinin işleyişine dair raporlar ve kayıtlar işyerinde düzenli tutulmalıdır. Bunlar; kamera bakımı, kayıt süresi, izleme ve analiz sonuçları ile olay bildirimlerine ilişkin bilgileri içermelidir.

Bu kayıtlar iş sağlığı ve güvenliği denetimleri için kanıt teşkil eder. Aynı zamanda KVKK uyumunu denetlemek amacıyla da periyodik olarak gözden geçirilmelidir.

• Kamera sistemine ait bakım ve çalışma raporları.
• Görüntü kayıt ve analiz faaliyetlerine dair dökümantasyon.
• Olay alarm ve müdahale kayıtları.
• Çalışan aydınlatma belgeleri ve rıza kayıtları.