Risk Değerlendirmesinde Kamera ve Yapay Zekâ Kullanımı RehberiİSG risk değerlendirmelerinde kamera ve yapay zekâ kullanımını mevzuata uygun, pratik ve KVKK açısından güvenli şekilde ele alın.

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, işyerlerinde risk değerlendirmesi yapmayı işveren ve İSG profesyonelleri için zorunlu kılar. Bu süreçte risklerin belirlenmesi ve önleyici tedbirlerin oluşturulması esastır.

Kamera ve yapay zekâ teknolojileri, risk değerlendirmesinde kullanıldığında, işyeri gözetiminin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Ancak kişisel verilerin korunması ve çalışanın mahremiyetine saygı gibi hukuki sınırlamalar vardır.

Genel anlamda, risk değerlendirmesi kamerası ve yapay zekâ gibi araçlar, işyerinde tehlike tespiti ve izlenmesi için destek unsuru olabilir. İşverenler, İSG yükümlülükleri kapsamında bu teknolojiyi kullanırken, mevzuatın gerektirdiği gizlilik ve amaç sınırlarına uymalıdır.

• Risk değerlendirmesi yapılması işveren sorumluluğundadır.
• Kamera ile veri toplama işyeri güvenliği amacıyla sınırlı olmalıdır.
• Yapay zekâ analizleri, iş sağlığı risklerini belirlemek için kullanılabilir.
• Çalışanların kişisel verileri KVKK kapsamında korunmalıdır.
• Gizlilik ve işyeri denetimi dengesi kurulmalıdır.

Saha uygulamasında risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikelerin sistematik olarak tanımlanması, risklerin analiz edilmesi ve önlemlerin belirlenmesini kapsar.

Bu süreç genellikle işyeri gezileri, gözlemler, çalışan görüşmeleri ve kayıtların incelenmesiyle yürütülür. Kamera ve yapay zekâ teknolojileri, tehlikeleri daha hızlı ve nesnel şekilde tespit etmeye yardımcı olabilir.

Ancak sahada uzman İSG profesyonelinin gözlemi ve çalışanlarla iletişimi, risklerin eksiksiz anlaşılması için olmazsa olmazdır.

• Tehlike tespiti için saha turu ve gözlem yapılmalıdır.
• Risk analizi işyeri koşullarına uygun yöntemlerle gerçekleştirilmelidir.
• Çalışan görüşleri ve geri bildirim toplanmalıdır.
• Kamera ve yapay zekâ verileri gözlemlerle desteklenmelidir.
• Elde edilen bulgular ilgili raporlara kayıt edilmelidir.

İşyeri kameraları, özellikle IP/CCTV sistemleri RTSP/ONVIF protokolüyle entegre edilerek, yapay zekâ modelleri (örn. Hype-Model ailesi) ile analiz edilebilir. Bu sayede KKD takma, yasaklı alan ihlali, düşme veya forklift-yaya yakınlığı gibi kritik olaylar anlık tespit edilir.

Yapay zekâ destekli sistemler, saha durumunun sürekli izlenmesini ve detaylı raporlanmasını sağlar, böylece risklerin oluşması önceden fark edilebilir.

Ayrıca, kanıt kaydı olarak olay anındaki görüntüler saklanabilir. Alarm mekanizmaları sayesinde acil müdahale kolaylaşır.

Ancak bu teknolojiler, insan denetiminin tamamen yerini tutmaz; yorumlama, karar verme ve eğitim süreçlerinde İSG uzmanlarının rolü devam eder.

• Kamera görüntüleri yapay zekâ ile hızlı analiz edilir.
• Anlık alarm ve bildirimlerle risklere erken müdahale sağlanır.
• Sürekli izleme ve kayıt ile kanıt oluşturulur.
• Raporlama modülleriyle detaylı risk analizleri sunulur.
• İnsan denetimi ve değerlendirmesi tamamlayıcıdır.

Risk değerlendirmesinde kameraların kullanılması kişisel veri işleme faaliyetidir ve KVKK kapsamında özel bir durum olarak değerlendirilir.

Aydınlatma yükümlülüğü kapsamında çalışanlar kamera kullanımı ve verilerin işlenme amaçları konusunda açık şekilde bilgilendirilmelidir.

Veriler sadece belirlenen amaçlarla kullanılmalı, gereksiz veri toplama önlenmeli ve saklama süresi sınırlanmalıdır.

Yapay zekâ analizlerinde mümkün olduğunca kimlik tanımlamayan, anonim veya kimliksiz veriler tercih edilmelidir.

Veri güvenliği önlemleri alınmalı, izinsiz erişim ve kötüye kullanım riskleri minimize edilmelidir.

• Çalışanlar kameraların kullanım amacı hakkında aydınlatılmalıdır.
• Veri işleme amaçları açık ve sınırlı olmalıdır.
• Sadece gerekli veriler toplanmalı ve saklanmalıdır.
• Kimliksiz analiz yöntemleri tercih edilmelidir.
• Veri güvenliği ve erişim kontrolü sağlanmalıdır.

Başarılı bir uygulama için planlı ve sistematik adımlar takip edilmelidir. İşte önerilen temel aşamalar:

• İSG risk değerlendirmesi kapsamında ihtiyaç ve risklerin belirlenmesi.
• Kamera altyapısının mevcut durumu ve entegrasyon gereksinimlerinin analizi.
• Yapay zekâ modüllerinin işyerine uygun şekilde seçilmesi ve yapılandırılması (örn. KKD tespiti, düşme algılama).
• Çalışanların aydınlatılması ve KVKK uyumlu veri işleme prosedürlerinin oluşturulması.
• Pilot uygulama ile sistemin test edilip iş süreçlerine adaptasyonunun sağlanması.
• Sürekli veri takibi, raporlama ve insan denetimi ile sonuçların değerlendirilmesi.
• Çıkan sonuçlar doğrultusunda risk önlemlerinin güncellenmesi.

Risk değerlendirmesi sürecinde doğru ve detaylı raporlar hazırlanması hem mevzuat uyumu hem de işyeri güvenliği için önemlidir.

Kamera ve yapay zekâ sistemleri tarafından oluşturulan raporlar; KKD kullanım oranları, tehlike ihlal grafiklemeleri, olay anlarındaki görüntü kayıtları gibi veriler içerir.

Bu raporlar, risklerin objektif tespiti ve yönetimi açısından İSG profesyonellerine ve işverenlere somut destek sunar.

Ayrıca, olası iş kazalarında kanıt niteliği taşıdığı için kayıtların düzenli ve güvenli saklanması gerekir.

Ancak raporların yorumlanması ve sonuçların işyeri koşullarına uyarlanması uzman sorumluluğundadır.

• Detaylı risk değerlendirme raporu hazırlanmalıdır.
• Kamera ve yapay zekâ kayıtları sistematik olarak saklanmalıdır.
• Veriler düzenli analiz edilerek iyileştirme yapılmalıdır.
• Raporlar mevzuatla uyumlu şekilde tutulmalıdır.
• Uzmanların yorum ve karar süreçlerine destek sağlar.